Nóta 01 · Líonra
Mótarbhealaí na hÉireann
Tosaíonn an chuid is mó de thurais fhada ar mhótarbhealach. Seo conas an líonra M a léamh, cad is brí le huimhreacha acomhal, agus cén fáth a bhfuil an chomharthaíocht dhifriúil ar an taobh thuaidh agus ar an taobh ó dheas de theorainn.
Cad a chiallaíonn mótarbhealach
Is bóthar deartha le haghaidh gluaiseachta tapúla í mótarbhealach: dhá lána ar a laghad i ngach treo, idirscartán agus lána éigeandála ar an taobh clé, gan aon chomhleibhéal, gan chosáin, gan rothair, gan ainmhithe. Is é an comhartha gorm le siombail an mhótarbhealaigh a chiallaíonn go bhfuil tú uirthi, agus ní féidir le feithiclí mall, le coisithe ná le tarracóir dul uirthi.
Is uimhir í an litir agus an uimhir le chéile: M6 an mótarbhealach ó Bhaile Átha Cliath go Gaillimh, N4 an bóthar náisiúnta príomhúil atá fágtha ina dhiaidh, agus R148 bóthar réigiúnach áitiúil. Is minic nach dtosaíonn mótarbhealach ag an gcathair féin: tagann tú amach as an gcathair ar bhóthar eile agus tosaíonn an M ag acomhal áirithe.
An líonra M
Tá an líonra comhchruinnithe ar Bhaile Átha Cliath, agus tá an M50 ina fháinne timpeall na cathrach a nascann gach príomhbhóthar le chéile. Ní mótarbhealach iomlán í gach ceann díobh: tá codanna de na huimhreacha fós ina mbóithre dé-lána.
| Bóthar | Treo | Nóta |
|---|---|---|
| M1 | Baile Átha Cliath – an Droichead Nua – Dún Dealgan – teorainn an Tuaiscirt | An bealach isteach ó Bhéal Feirste trí Bhéal Átha Cliath. Droichead cábla-chrochta thar an Bóinn in aice Droichead Átha. |
| M2 | Tuaisceart Bhaile Átha Cliath | Gearr; comhtháite le geataí na cathrach ó thuaidh. |
| M3 | Baile Átha Cliath – Ceanannas | Cuireadh críoch leis an gcuid is mó de in 2010. Tá tollú ar an gcuid theas. |
| M4 | Baile Átha Cliath – Maigh Nuad – Cill Choca – Cill Droichid | An bealach siar is mó a úsáidtear chun dul go Gaillimh trí theorannú an M6. |
| M6 | Cill Droichid – an Muileann gCearr – Gaillimh | Bóthar náisiúnta príomhúil an tsamhraidh siar; seirbhísí agus tollú ar an gcéad chuid. |
| M7 | Baile Átha Cliath – An Nás – Port Laoise – Luimneach | An t-aise ó dheas siar. Scaradh na M8 ag Port Laoise don Chorcaigh. |
| M8 | Port Laoise – Corcaigh | Tá tollú sa chéad chuid thuaidh, in aice an Phort Laoise. |
| M9 | An Nás – Cill Chainnigh – Port Láirge | Críochnaithe in 2010. Bóthar sách ciúin i gcomparáid leis na M7 agus M8. |
| M11 | Baile Átha Cliath – Inis Córthaidh – Loch Garman | Aistear ó dheas chun na gósta thoir. |
| M17 | Gaillimh – Tuaim | Nasc gearr le Béal Átha hAmhnais. |
| M18 | Inis – Gort – Gaillimh | Bealach ón mBáinn go Gaillimh gan dul trí Luimneach. |
| M20 | Luimneach – Corcaigh | Bóthar dé-lána na N20 faoi láthair; mótarbhealach fós á thógáil. |
| M50 | Fáinne thart ar Bhaile Átha Cliath | Tá ollmhórán tráchta uirthi; tollú gan bhacainn agus comharthaí do gach príomhbhealach. |
Uimhreacha acomhal
Ar an M50 agus ar mhórán de na mótarbhealaí, tá uimhir ar gach acomhal. Nuair a chloiseann tú “bealach amach 5”, ciallaíonn sé an cúigiú acomhal de réir an fháinne, ní an cúigiú ciliméadar. Tá brí dhá threo leis: d’fhéadfadh acomhal 5 ar an M50 a bheith i bhfad ó acomhal 5 ar an M7. Scrúdaigh an uimhir ar an gcomhartha, agus an t-ainm atá leis — is é an t-ainm atá i bhfad níos iontaofa ná an uimhir amháin.
Nóta. Tá uimhreacha acomhal agus cineál an bhóthair á n-athrú de réir mar a chríochnaítear scéimeanna. Is é Transport Infrastructure Ireland (TII) an t-údarás a fhoilsíonn na scéimeanna reatha.
Lánaí, luais agus an lána éigeandála
Ar mhótarbhealach, is é 120 km/u an luas uasta do charranna, agus tá an teacht suas le luais difriúla. Is é an lána is óige an lána mall, agus an lána is faide amach an lána do luas níos airde. Ní lána tiomána é an lána éigeandála lasmuigh de chás éigeandála. Má theastíonn uait stopadh chun grianghraf a thógáil nó chun suíomh a lorg, fan go dtí an chéad acomhal.
Tá cuid de na mótarbhealaí ina “ghlan-bhealaí” nó ina mbóithre le lánaí inaistrithe gar do chathracha, áit a n-athraítear an treo ag brath ar an am. Lean na comharthaí os do chionn, ní an siombail ar an talamh.
An taobh thuaidh den teorainn
I dTuaisceart Éireann, is é an M1 agus na M2 araon a úsáidtear, agus tá comharthaíocht dhifriúil ann: is mine na luasteorainneacha a chur ina míle in aghaidh na huaire, agus bíonn cúpla rud sna comharthaí nach bhfeictear ó dheas. Nuair a thrasnaíonn tú an teorainn ar an M1, fan le comhartha soiléir sula mbainfidh tú úsáid as na luasmhéadair ar do charr.
Tiomáint go sábháilte
Fág spás. Coinnigh dhá shoicind idir tú féin agus an carr romhat, agus tuilleadh má tá sé ag cur báistí nó má tá sé dorcha. Má mhothaíonn tú tuirse, an chéad acomhal eile: is fearr stad gearr a dhéanamh ná leanúint ar aghaidh ag brú.
Má bhíonn ort stopadh, tarraing chun an lána éigeandála, cas na soilse contúirte, cuir ort veist shofheicthe, agus téigh taobh thiar den ráille sábháilteachta más féidir. Fág do phaisinéirí amach as an gcarr ar an taobh atá i bhfad ón trácht.
Ceisteanna faoin nóta seo
Freagraí gearra ar na rudaí is minice a fhiafraítear.
An gá táille a íoc ar na mótarbhealaí go léir?
Ní gá. Níl tollú ach ar chodanna áirithe de roinnt mótarbhealach, agus tá an chuid is mó díobh saor. Tá liosta de na pointí tollú sa nóta faoi thollú bóithre.
Cé mhéad lána atá ar mhótarbhealach?
Dhá lána ar a laghad i ngach treo, móide lána éigeandála. Ar an M50 tá trí lána i roinnt áiteanna.
An féidir rothar a thabhairt ar mhótarbhealach?
Ní féidir. Tá rothair, coisithe, tarracóirí agus feithiclí eile a bhíonn ag gluaiseacht go mall toirmiscthe.
Cén luas is ceart a choinneáil?
Is é 120 km/u an t-uasteorainn, ach ní ceann scríbe é. Bain úsáid as luas atá sábháilte de réir na haimsire agus an tráchta, agus lean na comharthaí ar an láithreán.
Nótaí gaolmhara
Tuilleadh léitheoireachta a théann leis an ábhar seo.
06
Comharthaí agus luasteorainneacha
Gorm, glas, bán, donn: conas comharthaí bóthair na hÉireann a léamh.
Léigh an nóta
04
Tollú bóithre
Tollú gan bhacainn ar an M50, agus cé na bealaí ina nglactar táille.
Léigh an nóta
07
Pleanáil turais
Aistir, am tiomána, breosla, páirceáil, aimsir agus éigeandáil.
Léigh an nóta